Sybiracy z Dębicy - powstaje film o zesłaniu, katordze i powrocie

W sobotę mija 77 rocznica sowieckiego napadu na Polskę, co zapoczątkowało kolejne fale wywozu Polaków na Syberię, do Kazachstanu i innych miejsc zesłania i katorżniczej pracy. Wczoraj, tj. 15 września br., w Domu Kultury Śnieżka odbyła się premiera 2 odcinka filmu "Dębiccy Sybiracy - historia kamerą zapisana", którego bohaterami są Sybiracy, mieszkańcy powiatu dębickiego: Maria Aktyl, Irena Bryg, Franciszka Kulas i Jan Kudyba.

Irena Bryg została deportowana w lutym 1940 roku z Wesołówki w województwie tarnopolskim, w wieku 8 lat. Deportowana do sowchozu Czokpar w rejonie kurdajskim w obwodzie Dżombał. Do Polski wróciła w 1946 roku, mieszka w Róży.

Franciszka Kulas w wieku 8 lat deportowana została z Wesołówki w powiecie tarnopolskim. Wraz z matką Marią i ojcem Walentym i siostrą Wandą zesłana do huty szkła w rejonie emilianowskim w obwodzie krasnojarskim. Ojciec w 1943 roku wstąpił do Wojska Polskiego w Sielcach nad Oką. Franciszka wróciła do kraju w 1946 roku. Mieszka w Róży.

Jan Kudyba urodził się na zesłaniu. Jego mama Anastazja i ojciec Maciej wraz z dziećmi Bolesławem (9 lat), Marcinem (5 lat) zostali deportowani w lutym 1940 roku. Zostali osiedleni w kołchozie Tymirka w Kazachstanie, gdzie urodził się Jan. Do Polski cała rodzina wróciła w 1946 roku. Jan Kudyba mieszka w Pustyni.

Maria Aktyl została wywieziona na wschód, gdy miała niespełna dwa lata. Jej mama Józefa na roboty przymusowe została zesłana z trojgiem małych dzieci. Do Polski wrócili w 1946 roku, gdy Maria miała 7 lat.

Film jest autorstwa Beaty Kwiatek i Andrzeja Kwiatka. Powstaje we współpracy z Jerzym Godziszem, który jest autorem prezentowanych niżej zdjęć, zrobionych w trakcie kręcenia poszczególnych scen. Występują młodzi aktorzy grupy Safo.