Sytuacja szpitali powiatowych coraz trudniejsza

Starosta Powiatu Dębickiego, razem z innymi samorządami należącymi do Związku Powiatów Polskich, wezwał rząd do natychmiastowych działań naprawczych w sprawie finansowania szpitali.

– Dalsze przerzucanie skutków decyzji systemowych na samorządy prowadzi wprost do osłabienia szpitali i ograniczenia dostępności leczenia – podkreśla starosta Piotr Chęciek.

Przedstawiciele Związku Powiatów Polskich są zaskoczeni planami oszczędności, które najmocniej dotkną szpitale powiatowe. Wskazują na takie zagrożenia jak:

• obniżanie kontraktów z NFZ na 2026 rok poniżej faktycznych kosztów leczenia z poprzedniego roku,
• wycofanie programu „Dobry posiłek w szpitalu”, co sprawi, że koszty wyżywienia będą musiały pokrywać same placówki,
• likwidacja dodatkowych dopłat dla najmniejszych szpitali,
• opóźnianie płatności za część świadczeń medycznych.

Związek alarmuje, że sytuacja wielu powiatowych szpitali już teraz jest fatalna i grozi im zamknięcie lub wymuszone zmiany. Samorządowcy obawiają się, że może to doprowadzić do likwidacji tych placówek albo restrukturyzacji, która uderzy w pacjentów.

Według ZPP główne kłopoty szpitali wynikają z wad całego systemu ochrony zdrowia. Podkreślają, że:

• podstawowa opieka zdrowotna jest zbyt słaba, więc więcej pacjentów trafia na SOR-y i do nocnej pomocy,
• sieć szpitali jest tworzona pod kątem finansów państwa, a nie rzeczywistych potrzeb ludzi,
• koszty wynagrodzeń rosną, ale finansowanie nie nadąża,
• nie ma limitów płac w publicznej służbie zdrowia,
• usługi medyczne są źle wyceniane, a szpitale traktowane nierówno,
• samorządy muszą dokładać do służby zdrowia przez chroniczne niedofinansowanie,
• składka zdrowotna jest za niska w porównaniu do kosztów całego systemu.

Związek Powiatów Polskich od lat krytykuje decyzje, które osłabiają system zdrowotny. Największe problemy to:

• przenoszenie kolejnych obowiązków i kosztów ze skarbu państwa na NFZ,
• zmniejszanie wpływów ze składki zdrowotnej, która zasila całą służbę zdrowia.

Związek proponuje rozwijanie Lokalnych Centrów Zdrowia, które pozwoliłyby lepiej wykorzystać zasoby i dostępne finansowanie.

Niestety, jak twierdzi ZPP, kolejne ekipy rządzące nie słuchały głosu samorządowców i pracowników służby zdrowia. Zamiast tego często kierowały się opiniami wąskich grup tylko pozornie zainteresowanych poprawą sytuacji. Według związkowców, prowadzi to do coraz większego kryzysu, którego skutki już dziś odczuwają mieszkańcy.

Zdaniem Związku Powiatów Polskich obecny stan prawny i finansowy coraz mocniej zadłuża szpitale powiatowe. Bez zmian grozi to paraliżem opieki medycznej na poziomie lokalnym. ZPP podkreśla, że:

• Same programy naprawcze w pojedynczych szpitalach nie wystarczą, jeśli nie zmieniony zostanie cały system. Tylko kompleksowa reforma da mieszkańcom stabilny dostęp do leczenia.
• Część potrzebnych zmian wymaga nowych ustaw, jednak wiele rzeczy można wprowadzić szybciej – poprzez lepsze rozporządzenia i skuteczniejsze stosowanie obecnego prawa. Przykładem może być lepsza koordynacja działań w województwach, co pozwoliłoby nie tylko patrzeć na finanse, ale też dbać o równość w dostępie do leczenia.

Związek przypomina, że wojewodowie mają narzędzia do koordynowania działań, np. wojewódzkie plany transformacji. Zgodnie z założeniami mają one usprawnić cały system i pozwolić na równość w dostępie do usług medycznych. W praktyce jednak wiele z tych narzędzi nie spełnia swojej roli, bo:

• w urzędach brakuje doświadczonych specjalistów od planowania zmian w służbie zdrowia,
• szablon planu z 2022 roku nie pozwala jasno ocenić obecnego systemu ani planować na przyszłość,
• plany aktualizuje się rzadko i tylko wtedy, gdy są „potrzebne” z punktu widzenia kolejnych konkursów czy projektów,
• wojewodowie nie korzystają w pełni z rad potrzeb zdrowotnych, zwołują spotkania sporadycznie i nie przekazują dokumentów na czas.

Według ZPP zmiana takiego podejścia to dopiero początek, ale bez tego niemożliwe będzie skuteczne naprawianie systemu. Realne, merytoryczne plany mogą pomóc w podejmowaniu trudnych, ale koniecznych decyzji.

Związek przypomina, że nawet najlepsze programy naprawcze nie rozwiążą głównego problemu – braku pieniędzy w systemie ochrony zdrowia. Bez większego finansowania wszelkie zmiany będą tylko doraźne. Dlatego Związek Powiatów Polskich wyraża gotowość do współpracy dla wypracowania najlepszych rozwiązań.

Przeczytaj również: Przemysław Wojtys: biorę na siebie pełną odpowiedzialność za to, co dzieje się w szpitalu