Degradacja Dębicy w raporcie Polskiej Akademii Nauk

Dębica jest w gronie 66 polskich miast najbardziej tracących na znaczeniu. Bardziej traci Mielec, ale to nie jest pocieszeniem, świadczy jedynie o coraz większej marginalizacji tej części Podkarpacia. Raport pod tytułem Delimitacja miast średnich, tracących funkcje społeczno-gospodarcze, opracowany został dla potrzeb Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju przez Przemysława Śleszyńskiego z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk.

Jak pisze autor, analiza ma wskazać, które miasta wymagają jeszcze większej troski, aby ich pozycja w systemie osadniczym i społeczno-gospodarczym nie ulegała dalszemu pogorszeniu, grożąc marginalizacją i zjawiskami kryzysowymi. Dębica jest w gronie takich miast, choć trzeba dodać, że Przemysław Śleszyński zaznacza, iż analiza ma charakter wstępny.
Tracenie funkcji społeczno-gospodarczych, o jakich mowa w raporcie, polega na spadku pozycji względem innych miast i całego kraju. Badaniem objęto 913 miast oraz gmin miejsko-wiejskich w okresie od 2004 do 2014 roku.
Raport powstał na podstawie 7 wskaźników, porównywanych ze średnią w całym kraju. Są to: zmiana rejestrowanej liczby ludności, prognoza liczby ludności GUS do 2035 r. w powiecie, zmiana liczby bezrobotnych, zmiana dochodów własnych w budżetach gmin, zmiana liczby udzielonych noclegów, zmiana liczby zarejestrowanych podmiotów gospodarczych, zmiana liczby siedzib największych spółek.
Niestety, Dębica znajduje się na liście 66 miast, spełniających co najmniej 6 na 7 wskaźników. Nasze miasto spełnia 6 z nich. Mielec traci na znaczeniu we wszystkich badanych elementach, mimo dynamicznego rozwoju strefy ekonomicznej, także w latach 2004-2014 objętych badaniem. Podobnie jak nasi sąsiedzi z północy 7 kryteriów utraty znaczenia spełniają dwa inne podkarpackie miasta: Sanok i Jarosław, zaś sześć z nich, czyli tak jak Dębica: Przemyśl, Krosno, Jasło i Nisko oraz stolica naszego byłego województwa - Tarnów (Małopolska).
Drugie zestawienie w raporcie to typologia miast średnich pod względem marginalizacji. Dębica znalazła się w gronie miast obniżającego się potencjału, co polega na silnym traceniu funkcji i niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej. W tym samym gronie znajdują się m.in.: Tarnów, Krosno, Mielec, Nisko, ale też np. Zakopane, Zabrze czy Jelenia Góra.
W gorszej sytuacji są miasta kryzysowe ((silne tracenie funkcji, skrajnie zła sytuacja społeczno-gospodarcza), m.in. podkarpackie: Przemyśl, Jasło, Sanok, Tomaszów Lubelski, ale też np. Starachowice czy Zamość.
Wśród miast zagrożonych (wyraźne tracenie funkcji, zła sytuacja społeczno-gospodarcza) znajdują się m.in. Stalowa Wola, Tarnobrzeg i Przeworsk - spełniają one 5 na 7 kryteriów utraty znaczenia.
Raport powstał w listopadzie 2016 roku.