Wyborcze (nie)oczywistości część druga

Za dwa tygodnie dobiegać będzie końca głosowanie w wyborach parlamentarnych i referendum ogólnokrajowym. Dlatego, kontynuując temat sprzed tygodnia, chciałbym dziś poświęcić chwilę następnemu zagadnieniu: jak oddać ważny głos w wyborach parlamentarnych (referendum to temat na odrębny wpis)?

Okazuje się, że panuje wokół tego kilka mitów i doświadczenie członków komisji wyborczych potwierdza sporo przypadków głosów nieważnych oddanych niekoniecznie z premedytacją (np. jako bunt wobec braku odpowiedniego dla wyborcy kandydata). W wyborach parlamentarnych z 2019 r. odsetek głosów nieważnych wyniósł 1,11%. Spójrzmy więc na zasady wynikające z art. 227 kodeksu wyborczego.

Aby głos był ważny, to należy oddać głos tylko na jedną listę kandydatów do Sejmu (w przypadku Senatu jest tylko jedna lista kandydatów, każdy z innego komitetu), stawiając na karcie do głosowania znak „x” w kratce z lewej strony obok nazwiska jednego z kandydatów z tej listy. Niby proste, prawda? Jeden znak „x” na całej karcie do głosowania, tylko przy jednym nazwisku.

A co w przypadku, gdy zrobimy inaczej? Głos będzie nieważny, jeśli postawimy znak „x” obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z różnych list albo nie postawimy tego znaku „x” nigdzie. Czyli nie wybieramy po jednej osobie z każdej listy, tylko jedną osobę z listy, na którą chcemy głosować :)

Może się też zdarzyć, że nasz głos będzie nieważny, choć postawiliśmy tylko jeden krzyżyk na całej karcie. Głos będzie nieważny, jeśli postawimy znak „x” obok nazwiska kandydata z listy, której rejestracja została unieważniona. Jeśli zajdzie sytuacja unieważnienia listy kandydatów, to na pewno będzie taka informacja w lokalu wyborczym.

Inna sytuacja, to oddanie głosu na kandydata z prawidłowo zarejestrowanej listy, ale sam kandydat został z niej skreślony (bo np. zrezygnował). Co wtedy? Głos zostanie uznany za ważny i „pójdzie” ogółem na listę, ale nie będzie go przypisanego, do żadnego innego kandydata.

Ostatni przypadek - jeżeli na karcie do głosowania znak „x” postawiono obok nazwisk dwóch lub większej liczby kandydatów z tej samej listy, to głos będzie ważny, ale trafi na kandydata z najwyższym numerem na tej liście spośród skreślonych. Jeśliby ktoś więc chciał oddać głos przykładowo na kandydatów z numerami 5 i 21 na tej samej liście (bo bp. lubi obydwu kandydatów albo nie może się zdecydować), to głos będzie ważny, ale przypadnie kandydatowi z numerem 5 a kandydat numer 21 tego głosu nie dostanie. Warto więc przemyśleć swoją wyborczą decyzję :)

I ostatnia sprawa. Co kodeks wyborczy mówi o znaku „x”? Kodeksowa definicja brzmi tak, że przez znak „x” rozumie się co najmniej dwie linie, które przecinają się w obrębie kratki. I lepiej nie robić żadnych innych znaków ani dopisków.