Top 7 ciekawych miejsc na majówkę w powiecie dębickim. Wędrówki i spacery

Powiat dębicki, położony na styku Karpat i Podkarpacia to sześć krain geologicznych: Pogórze Strzyżowskie, Pogórze Ciężkowickie, Pradolina Podkarpacka, Dolina Wisłoki, Pogórze Tarnowskie i Pogórze Kolbuszowskie. Nie brakuje w nim urokliwych miejsc na wędrówkę czy spacer nie tylko na majówkowy.

A że przed nami pierwszy w tym roku długi weekend przedstawiamy 7 propozycji na oderwanie się od zgiełku codzienności i obcowanie z pięknem przyrody wręcz po sąsiedzku. 

.

Pogórze Ciężkowickie. Na początek nieco dłuższa wędrówka: 2-3 godzinna w zależności od tempa. W Dęborzynie (w gminie Jodłowa), jadąc od Strzegocic skręcamy w pierwszą drogę w lewo. Tu trzeba zaparkować auto i szukać po prawej stronie wśród zabudowań lub za nimi drogi w prawo pod górkę. Na pewno jakąś znajdziemy. Z góry można podziwiać piękne pejzaże Pogórza Ciężkowickiego, Zagórza, Dęborzyna, Dąbrowy. W oddali na północnym-wschodzie widać Magę, Górę Parkoską i inne wzniesienia Pogórza Strzyżowskiego.

Droga prowadzi do bukowego lasu (stąd nazwa góry) i biegnie garbem wzniesienia. Po kilkuset metrach pierwszy, niższy wierzchołek Buczyny. Znajduje się tu skalne podłoże piaskowca, wokół rozciągają się wspaniałe widoki. Droga opada, po czym wychodzi na drugi, nieco wyższy wierzchołek góry (370 m n.p.m.).

Grzbietem wzniesienia wciąż idziemy na południe, po dojściu do asfaltowej drogi skręcamy w lewo i schodzimy do Przeczycy. Po drodze rozciąga się rozległa panorama Pogórza Strzyżowskiego na wschodzie i Ciężkowickiego na zachodzie, widać Zawadkę Brzostecką i Brzostek. Tu można zobaczyć XIX-wieczny dwór Kaczorowskich oraz kościół NMP Wniebowziętej, w którym znajduje się cudowna figura MB i sanktuarium maryjne.

Powrót tą samą drogą lub spacerem, niestety po asfalcie malowniczą trasą wzdłuż Wisłoki - trzeba skręcić na północ przed rzeką. Można obserwować i przyrodę i wartki niekiedy nurt Wisłoki, dochodząc do Dęborzyna. Ruch samochodowy jest tu niewielki.

.

Pogórze Strzyżowskie. Rezerwat założony został w 1993 r. w lesie na południe od Brzostka i Nawsia Brzosteckiego. Chronione jest w nim naturalne skupisko rzadkiego krzewu, jakim jest kłokoczka południowa (zlokalizowano tu 325 sztuk tej rośliny) oraz dobrze wykształconego zbiorowiska żyznej buczyny karpackiej w formie podgórskiej, z wieloma gatunkami roślin górskich.

Całkowitej ochronie podlegają: buławnik mieczolistny, wawrzynek wilczełyko, bluszcz pospolity, widłak goździsty, barwinek pospolity; natomiast ochroną częściową objęto: kalinę koralową, marzankę wonną, kopytnika pospolitego.

Dojechać tu można, skręcając w Kopalinach, przysiółku Zawadki Brzosteckiej z drogi Brzostek – Siedliska w prawo (na wschód).

.

Pogórze Ciężkowickie. Wznosi się nad Zwiernikiem w gminie Pilzno na wysokość 434 m n.p.m. Rozciąga się z stąd rozległa panorama, która podkreśla potęgę góry. Legenda mówi, że przed wiekami na Kokoczy stał gród. Jednak nie potwierdzają tego odkrycia archeologiczne.

Na wschodzie zobaczyć można Pilzno, za nim Dębicę; na północnym zachodzie fragment Tarnowa. W dole leżą wsie: na wschodzie Zwiernik - na zdjęciu, na zachodzie Wola Lubecka.

Na wzgórze można wejść z centrum Zwiernika, parkując auto na parkingu obok zabytkowego kościoła św. Marcina.

.

Pogórze Strzyżowskie. Piękno dawnej Puszczy Karpackiej jawi się tu w pełnej krasie. Trasa idealna do dwugodzinnego spaceru, niezbyt wymagająca.

Ulicą Gajową można wejść na szczyt wzniesienia lub wykorzystać w tym celu jeden z naturalnych parowów. Po wyjściu z lasu dochodzimy do położonej malowniczo górnej części ul. Gajowej w Dębicy. Po prawej stronie w dole Latoszyn, w oddali rozległy widok na Płaskowyż Tarnowski.

Kierujemy się na wschód - stąd do Kopalin ok. 1,5 km. Należy skręcić w ścieżkę, biegnącą pod górę wzdłuż lasu na wschód, to wchodząc między drzewa, to wychodząc na skraj. Za każdym razem ukazuje się ten sam widok Latoszyna i odleglejszych terenów, im wyżej, tym panorama staje się piękniejsza. Szczególne wrażenie wywiera, gdy ukazuje się nam po raz ostatni, uzupełniona jeszcze widokiem rozłożonych zabudowań ul. Gajowej.

Po prawej stronie fantastyczne wąwozy, parowy i przepiękne krajobrazy. Trudno ocenić, która część Lasu Wolickiego jest najpiękniejsza. Jedno jest pewne: gdziekolwiek doń wejdziemy, oczaruje nas jego atmosfera i urzekające pejzaże.
Idąc lekko pod górę dochodzimy do Kopalin, przysiółka Gumnisk. Tu skręcając w lewo szerokim traktem można zejść do Dębicy do ul Kawęczyńskiej.

.

Płaskowyż Kolbuszowski. Jedną z większych atrakcji północnej części powiatu jest park dworski w Zasowie. To świetne miejsce na kilkudziesięciominutowy spacer. Można podziwiać przyrodę i zadumać się nad przeszłością.

Wieś w gminie Żyraków o początkach sięgających XIV w., leży na niewielkim wzniesieniu, przez niektórych naukowców zwanym Wyżyną Zasowską. Tu zabytkowy XIX-wieczny kościół św. Stanisława BM, konsekrowany w 1886 roku.

Obok znajduje się 7 hektarowy park, w nim dwa niewielkie stawy i ruiny pałacu z XVIII w.; od połowy XIX w. była to własność rodziny Łubieńskich. W samym parku możemy podziwiać takie dorodne okazy drzew jak: Dęby, topolę czarną, modrzewie, buki, akacje, graby, kasztanowce białe, topole czarne, lipy, platany klonolistne.

.

Płaskowyż Tarnowski. W Chotowej w gminie Czarna jadąc od Dębicy skręcamy w lewo na Pilzno. Tuż za wsią skręcamy w pierwszą drogę w prawo do lasu. Tu parkujemy, raczej zawsze znajdzie się miejsce. Asfaltową  dróżką dojechalibyśmy do przysiółka tej wsi, zwanego ostatnio Chotowską Knieją. Kierujemy się jednak na zachód leśną drogą. Nad pierwszy ze stawów: Lipiński trafimy bez problemu, znajduje się przy drodze. By dojść nad Machowski kierujemy się dalej na zachód, mijamy pierwsze skrzyżowanie idąc na wprost. Na kolejnym, gdy główna droga ostro skręca w prawo mu idziemy prosto, wchodząc na bardziej dziką leśną drogę. Kilkaset metrów dalej znajduje się Staw Machowski.

Staw Lipiński

Położony malowniczo wśród sosnowych lasów zbiornik o powierzchni 12 ha, sztucznie utworzony w okresie międzywojennym. Administruje nim zakon ojców karmelitów (obecnie dzierżawiony).

Część stawu porośnięta jest szuwarami, wśród których wyróżniamy: trzcinę pospolitą, pałkę wąskolistną, oczeret jeziorny. Na wiosnę spotkać tu można kaczki i perkozy. Latem przylatują kaczki krzyżówki, podgorzałki, coraz rzadziej łabędzie (zimą), kokoszki wodne, bociany czarne, czaple siwe, myszołowy.

Staw Machowski

Sztuczny zbiornik, nieco mniejszy od Stawu Lipińskiego, o powierzchni 10 ha. Jest za to ładniej położony. Niegdyś żyły w nim karpie, szczupaki i leszcze, jednak ryb, jak twierdzą wędkarze, jest coraz mniej. Z innych zwierząt spotkamy żaby wodne, ropuchy szare, zaskrońce, jaszczurki zwinki i żyworodne, pijawki, ślimaki.

Staw niemal w całości porośnięty jest szuwarami: trzciną pospolitą, pałką wąskolistną, oczeretem jeziornym. Północna część to wolna przestrzeń wodna; dochodzimy tu wałem, zawracając przy stanowisku 5a, gdzie można zobaczyć wspaniały rozległy pejzaż całego stawu.

.

Powstał w 1987 roku w lasach Głowaczowej, zajmuje powierzchnię 11,66 ha. Chroni naturalne stanowiska rosiczki okrągłolistnej, zespoły roślinne torfowiska wysokiego (7,27 ha) oraz otaczające je partie borów sosnowych (4,39 ha); do tego dochodzi jeszcze naturalna, 3 hektarowa otulina.

Charakterystyczne rośliny: rosiczka okrągłolistna, bagno zwyczajne, żurawina błotna, borówka bagienna, turzyca bagienna. Drzewostan tworzą: sosna z domieszką brzozy, miejscami wierzby. Bardzo bogaty jest świat fauny: żyje tu mnóstwo owadów, głównie ważek, żaby moczarowe i wodne, zaskrońce i żmije zygzakowate. Te ostatnie szczególnie upodobały sobie kępy mchów.

Cały teren jest podmokły, wewnątrz znajdują się dwa niewielkie stawki torfowiskowe, choć panująca od lat susza sprawiła, że wiele z nich już wyschło.

Do rezerwatu można też dojechać od strony Grabin; trzeba jechać wzdłuż torów po ich północnej stronie na zachód, skręcić pod wiadukt i dalej iść pieszo. Najpierw prosto, a po trzystu metrach na krzyżówce skręcić w prawo.

Przy pisaniu tekstu Top 7 ciekawych miejsc na majówkę w powiecie dębickim wykorzystałem fragmenty przewodnika turystycznego: Ryszard Pajura, Ziemia Dębica 2003.

Czytaj także:

Top 7 ciekawych miejsc na majówkę w powiecie dębickim. Miasta i wsie

Słotwina - piękny rezerwat na spacer