Aby zmierzyć skok gwintu przy pomocy suwmiarki wystarczy suwmiarka noniuszowa. Nie jest konieczna suwmiarka zegarowa (czujnikowa) lub cyfrowa, choć ta ostatnia jest najwygodniejsza w użytkowaniu. Szczególnie sprawdza się ona, gdy pomiar wykonywany jest w trudno dostępnych miejscach a demontaż mierzonego przedmiotu kłopotliwy.
Skok gwintu to odległość pomiędzy dwoma sąsiednimi zwojami gwintu mierzona równolegle do osi gwintu. Na podstawie wyniku pomiaru można określić z jakim rodzajem gwintu mamy do czynienia i na tej podstawie dobrać lub wykonać element współpracujący (np. nakrętkę do śruby).
Aby dokładnie zmierzyć skok gwintu przy pomocy suwmiarki trzeba zmierzyć odległość jaką zajmuje dziesięć sąsiadujących ze sobą zwojów gwintu a następnie wynik pomiaru podzielić przez dziesięć.
Co może być przyczyną błędu pomiarowego?
Należy starać się dokonać pomiaru równolegle do osi gwintu. Im więcej zwojów jest mierzonych, tym prawdopodobieństwo odchylenia od osi mniejsze.
Gwint może ulec zabrudzeniu lub korozji. Przed pomiarem należy usunąć zabrudzenia, które mogą mieć wpływ na dokładność pomiaru.
W trakcie eksploatacji nagwintowany materiał ulega rozciągnięciu. W rezultacie zwiększa się również skok gwintu.
Zerwanie gwintu oznacza jego zniszczenie. Dokonując pomiaru trzeba poszukać miejsca, w którym zwoje są najwyraźniejsze i niezdeformowane.
Ostatnim elementem jest zużycie gwintu, który wyciera się i jego linia przestaje być wyraźna.
Pomiar skoku gwintu zewnętrznego nie nastręcza większych trudności. Precyzyjny pomiar jest tym trudniejszy im i skok gwintu jest mniejszy. Jeżeli często będziemy dokonywać takich pomiarów można w jednej suwmiarce zeszlifować kły, aby dokładniej mieściły się w zwojach gwintu.
Bardziej skomplikowany jest pomiar skoku gwintu wewnętrznego. Najprostszym sposobem jest znalezienie śruby, którą można swobodnie wkręcić w gwintowany otwór. Po wykręceniu można zmierzyć skok gwintu śruby, który będzie identyczny jak skok gwintu wewnętrznego.
Jeżeli nie uda się znaleźć pasującej śruby można posłużyć się wąskim paskiem papieru. Należy docisnąć go do gwintu, aby powstał na nim odcisk gwintowanej powierzchni. Jeżeli jest on słabo widoczny, można gwint potrzeć olejem lub markerem. Następnie trzeba zmierzyć liczbę zwojów przypadającą na 10 mm długości.
Zamiast papieru można użyć krawędzi zapałki, ołówka itp.
Mimo zachowania należytej staranności podczas pomiaru, jego wynik może nie być jednoznaczny. W zidentyfikowaniu gwintu pomocne mogą być: Tabela skoków gwintów metrycznych lub Tabela skoków gwintów calowych.
Jeżeli dodatkowe przesłanki nie wskazują na gwint calowy, najprawdopodobniej do czynienia mamy z gwintem metrycznym, który w Polsce jest najczęściej spotykany.
Załóżmy, że z pomiarów otrzymaliśmy wynik 0,25. Sprawa nie jest jednoznaczna, albowiem taki skok gwintu mają: gwint zwykły M1, gwint zwykły M1,2 oraz gwint drobnozwojny M2 i gwint drobnozwojny M2,2.
Ostateczne rozstrzygnięcie jest więc możliwe dopiero po zmierzeniu średnicy znamionowej M.
Załóżmy, że z pomiarów otrzymaliśmy wynik 1,06. Gwintu takiego nie ma w tabeli gwintów metrycznych. Najprawdopodobniej mamy do czynienia z gwintem calowym. Oznacza to, że na długości 25,4 mm zmieści się 25,4:1,06= 23,96 zwojów. Najbliższy wynik, który podpowiada Tabela skoków gwintów calowych wynosi 24.
Także i tutaj sprawa nie jest jednoznaczna, albowiem taką liczbę zwojów na cal mają: gwinty UNC (nr 10, nr 12, 3/16, 7/32), gwinty UNF (5/16, 3/8), gwint BSW 3/16.
Ostateczne rozstrzygnięcie jest możliwe po zmierzeniu średnicy.
Wynik 3/16 będzie wskazywał na gwint UNC lub BSW
Gwint UNC (tzw. „calowy amerykański”) ma kąt zarysu 60O.
Gwint BSW (tzw. „calowy angielski”) ma kąt zarysu 55O.
Producent śrub Elgo oferują pełną gamę gwintów.
Artykuł zewnętrzny