Parafia św. Jadwigi w Dębicy Dębica

Parafia zwana leśną istniała już w XIII wieku, a może i wcześniej. Pewne jest, że w połowie tegoż stulecia powstała parafia fundacji rycerskiej. Przez wieki obejmowała miasto i okoliczne wioski: Pustynię, Budzisz, Kawęczyn, Gawrzyłową i Wolicę.
Jak pisze Zdzisław Noga, w 14 wieku, gdy plebanem był Antoni, parafia liczyła 585 wiernych. W 16 wieku obejmowała też wsie: Pustynia, Gawrzyłowa, Kędzierz, Kawęczyn, Podgrodzie, Latoszyn, Nagawczyna, Wolica, Grabówka.
Przy parafii istniał szpital - od 1595 r. do zamknięcia przez Austriaków w 1721 r. Tu też pod koniec 16 wieku powstała pierwsza w Dębicy szkoła.
W 1554 r. w jednym z wielu pożarów drewnianego wtedy w całości miasta, spłonął kościół parafialny. Cztery lata później rozpoczęła się budowa nowej świątyni pod wezwaniem św. Małgorzaty (obecny kościół św. Jadwigi), stojącej na miejscu poprzedniej, tym razem murowanej. Ale trwała blisko sto lat, zakończyła się dopiero w roku 1650. Wtedy był niewielki, obejmował środkową część obecnej budowli.
Pod koniec 17 wieku zbudowany został kościółek św. Barbary, na terenie tzw. nowej Dębicy. Podupadł, gdy okazało się, że wokół osiedlają się głównie Żydzi. W tej sytuacji proboszcz Młodecki, który sprzedał grunty pod to osadnictwo, nie był zainteresowany utrzymaniem kościoła, który najpierw popadł w ruinę, a potem został rozebrany.
W 1705 r. staraniem Wojciecha Olszowskiego, kanonika przemyskiego odnowiony został podupadły kościół, kupił on też nowe ołtarze, organy, wybudował domy dla organisty, kantora i wikarego.
W 1785 r., gdy powstała diecezja tarnowska, parafia w Dębicy wchodziła w skład dekanatu ropczyckiego. Oprócz miasta obejmowała 10 wsi: Gawrzyłową, Grabówkę, Kędzierz, Kawęczyn, Kozłów, Latoszyn, Podgrodzie, Pustynię, Wolicę i Zawierzbia. Zmieniło się to w 1782 r., gdy Podgrodzie i Grabówka przeniesione zostały do parafii Dobrków.
Tak parafię w Dębicy w latach 20-tych XX wieku opisywał Julian Roztoczyński:
„Probostwo w Dębicy było wielkim folwarkiem, w skład którego wchodziły grunty o powierzchni ok. 120 ha. Rozciągały się one szerokim, rozległym pasem koło koszar w kierunku starego Wisłoczyska, dalej od szosy prowadzącej do Kędzierza poza rzeczkę aż po samą Wisłokę, na miejscu których znajduje się obecnie Technikum oraz dzielnica domków jednorodzinnych. Obecny park przy ul. Kościuszki powstał w głębokiej niecce, będącej podmokłą łąką, tzw. księżą łąką. Nieckę tę później stopniowo zasypywano, a wraz z nią zginęło żabie królestwo, koncertujące w majowe wieczory. W dużych stodołach mieściło się użątku co niemiara. Rozbudowane stajnie i chlewy. Inwentarz żywy składał się zawsze ze stada krów o pogłowiu przeciętnie 60-70, poza jałownikiem, w lecie wyganianego na pastwiska koło Wisłoki (na tzw. ispach), 4-5 par koni, 3 pary wołów pociągowych, na obejściu chmary kaczek, gęsi, indyków, kapłonów. Poniżej budynków gospodarczych nad rzeczką sad i staw zaopatrywany w wodę z rzeczułki obok płynącej. Nad dostatkami tymi czuwała psia czereda, której przewodził rosły i budzący respekt groźną postawą bernardyn imieniem Ursus”4.
Można ją nazwać matką dębickich parafii. Z biegiem lat wydzielano z niej kolejne parafie:
• 1973: Matki Bożej Anielskiej;
• 1980: św. Stanisława Bpa w Pustyni;
• 1982: Najświętszego Serca Pana Jezusa (formalnie z parafii MBA);
• 1984: Miłosierdzia Bożego
• 1987 Krzyża św. i Matki Bożej Bolesnej.

Odpust – niedziela po 17 października. Wiernych: 8.000 (Schematyzm Diecezji Tarnowskiej 2020).

Proboszczowie parafii św. Jadwigi5:
• Antoni (ok. 1318);
• Mikołaj z Królowic (1451-1469);
• Piotr Wieniawa (1470-1497);
• Stanisław Lipnicki (po roku 1497);
• Jan z Bolesławia (do rok 1524;
• Aleksander Nicola (po roku 1524);
• Stanisław z Ropczyc (po roku 1538);
• Paweł Lipieński (1556-1558);
• Joachim Zaporski (1558-1566);
• Aleksander Stroiński (1566-1569);
• Błażej Wiślicianus (1569-1593);
• Marcin Strzegocki (1593-1608);
• Jan Frankiewicz (1608-1630);
• Kilian Latoszyński (1631-1645);
• Marcin Pałucki (1646-1681);
• Marcin Karczowski (1681-1689);
• Michał Młodecki (1689-1705);
• Wojciech Olszowski (1705-1720);
• Józef Romer (do roku 1759);
• Antoni Dunin Karwicki (1759-1765);
• Mikołaj Wojciechowski (1766-1801);
• Józef Pawłowski (1802-1816);
• Jan Mliczak (1816-1819 administrator, 1819-1855 proboszcz);
• Stanisław Róg (1856-1884);
• Eugeniusz Wolski (1885-1924);
• Władysław Kurek (1924-25 – administrator);
• Władysław Kopernicki (1925-1944);
• Jan Zawada (1945-1969);
• Stanisław Zając (1969-1973);
• Stanisław Fiołek (1973-2003);
• Ryszard Piasecki (od 2003 roku).